เจาะลึกระบบฐานข้อมูล Notion แบบหมดเปลือก (ฉบับ Master)โดย: พี่ต๊ะ วนัสรา (Codeprompt)
💡 Message from P'Tah:
ยินดีด้วยครับ! ถ้าคุณกำลังอ่านหน้านี้ แสดงว่าคุณพร้อมจะก้าวข้ามเส้นแบ่งระหว่าง "User ธรรมดา" ไปสู่การเป็น "Notion Architect" (สถาปนิกผู้ออกแบบระบบ) อย่างเต็มตัว
บทนี้คือ "หัวใจ" ของ Notion ครับ ถ้าคุณเข้าใจมัน คุณจะไม่ได้แค่ใช้แอปฯ เป็น แต่คุณจะมองเห็น "โครงสร้างของธุรกิจ" ในแบบ Matrix ที่คนอื่นมองไม่เห็น... เตรียมตัวให้พร้อม แล้วลุยกันครับ!
🧠 PART 1: THE PARADIGM SHIFT (เปลี่ยนวิธีมองโลก)
ก่อนจะไปกดปุ่ม ผมต้องขอ "ล้างสมอง" เรื่องตาราง Excel ออกไปก่อนครับ
1.1 The "Dimensional" Shift (มิติที่เปลี่ยนไป)
- Excel / Google Sheets (โลก 2 มิติ):
- คุณมองเห็นแค่ กว้าง x ยาว
- ข้อมูลถูกขังอยู่ในช่องสี่เหลี่ยมเล็กๆ (Cell)
- ถ้าคุณเขียนว่า "โปรเจกต์ A" ในช่อง A1 มันก็เป็นแค่ "ตัวหนังสือ" ที่ไม่มีชีวิต
- Notion Database (โลก 3 มิติ):
- ให้จินตนาการว่า Database คือ "ตู้ลิ้นชักอัจฉริยะ"
- แต่ละบรรทัด (Row) ไม่ใช่แค่บรรทัด... แต่มันคือ "หน้ากระดาษ (Page)" หรือ "กล่อง" หนึ่งใบ
- เมื่อคุณคลิก OPEN เข้าไปในบรรทัดนั้น... คุณจะเจอกับพื้นที่ว่างมหาศาลที่คุณจะใส่อะไรลงไปก็ได้! รูปภาพ, ไฟล์แนบ, เช็คลิสต์, หรือแม้แต่ Database ซ้อน Database!
💎 Key Takeaway: ใน Notion "ข้อมูลทุกตัวมีบ้านเป็นของตัวเอง" มันมีที่อยู่ มีตัวตน และมันเชื่อมโยงหากันได้
🧬 PART 2: THE DNA OF DATA (Properties)
คอมพิวเตอร์ไม่ฉลาดเท่าเราครับ มันแยกไม่ออกว่า 12/12/2026 คือ "วันที่" หรือ "เงิน 12 บาท" หรือ "รหัสสินค้า"
หน้าที่ของเราคือการติด "ป้ายกำกับ" (Properties) ให้มันรู้
เจาะลึก Properties ที่คน 90% ใช้ผิด
1. Select vs. Multi-select (เลือกเดียว หรือ เลือกหลาย)
- Select (Single Choice): เปรียบเหมือน "สวิตช์ไฟ"
- Logic: สถานะความเป็นจริงเป็นได้แค่ 1 อย่างในเวลาเดียวกัน
- Use Case: ความเร่งด่วน (High/Medium/Low), ขนาดเสื้อ (S/M/L/XL)
- Multi-select (Multiple Choice): เปรียบเหมือน "ติด Hashtag"
- Logic: หนึ่งสิ่งสามารถมีได้หลายคุณลักษณะ
- Use Case: สกิลพนักงาน (ตัดต่อ, กราฟิก, ยิงแอด), ประเภทลูกค้า (VIP, ซื้อซ้ำ, จ่ายสด)
2. Status vs. Select (ศึกสายเลือด)
Notion เพิ่งออก Status Property มาทีหลัง ทำไมต้องใช้?
- Select: มันแค่ "คำคำหนึ่ง" ไม่มีนัยยะอะไร